ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
350
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
فقلت الراح تعجبنى * فقال كثيرها قتل فقلت له فقدر لى * فقال و قوله فصل وجدت طبائع الانسا * ن اربعة هى الاصل فاربعة لاربعة * لكل طبيعة رطل ترجمهء و مفاد آن چنين است : از برادرم ابو عيسى - كه جبرئيل عقل منفصل اوست پرسيدم ؟ كه به شراب خيلى علاقه دارم - در جوابم گفت : زيادش كشنده است . به او گفتم : پس اندازهاى برايم معين كن - در جواب گفت : و گفتار او قاطع و آخرين جواب بود . گفت : طبيعت انسان را در چهار حالت ديدم - كه همان چهار اصل و ريشه طبائع است . بايد چهار پياله خورد در مقابل چهار طبع - يعنى براى هر طبعى يك رطل اختصاص داد . ابو الفرج على بن حسين اصفهانى ، در كتاب « المجرد » در اغانى خود چنين گفته است : الاقل للذى ليس * على الاسلام و الملة لجبرئيل ابى عيسى * اخى الانذال و السفله افى طبك يا جبريل * ما يشفى ذوى العلة غزال قد سبى عقلى * بلا جرم و لا زله مفاد و ترجمهء ابيات چنين است : يعنى بآنكس كه مسلمان واقعى نيست ، يعنى ابو عيسى جبرئيل ، كه از مردم رذل و پست است بگو ، آيا در طب تو ، چيزى هست كه دردمندى را شفا دهد ؟ آهوئى عقل مرا اسير خود ساخته و بدون هيچ جرم و گناهى عقل مرا ربوده است .